Hersenen, wat kan ik eraan doen?

Hersenen, wat kan ik eraan doen?

Naar aanleiding van een link die ik op facebook heb gezet over "brein van veertigers al achteruit" kreeg ik heel wat reacties. Ik ben absoluut geen specialist en weet maar een heel klein ietsie pietsie over het functioneren van de hersenen, maar ik kan misschien toch wat algemene tips geven. Ik ben al heel lang erg geïnteresseerd in de werking van onze hersenen en lees hier ook erg graag over, nou deze kennis wil ik graag delen.

Leren en studeren. Als we de hersenen vergelijken met een spier dan kunnen we de volgende vergelijking maken. Om de spieren in goede conditie te houden moeten we ze gebruiken, dat kun je doen door te o.a. te sporten, voor de hersenen is dit puzzelen, sudoko's oplossen, rekenen etc. Niet te gemakkelijk, de hersenen een beetje uitdagen. Maar om de "spier" te ontwikkelen moet je flink trainen. Voor de hersenen komt dat neer op leren en studeren. We moeten dan nieuwe dingen eigenmaken, een taal leren, een nieuwe studie oppakken maar ook bijvoorbeeld een nieuw muziekstuk instuderen. Hierdoor worden nieuwe verbindingen in onze hersenen aangemaakt en houden we de hersenen niet alleen in optimale conditie maar verbeteren we de boel zelfs.

Alcohol! De meest onderschatte drug in onze samenleving. Alcohol is zo algemeen geaccepteerd dat we niet meer stil staan bij de nadelige gevolgen hiervan. Ik wil niemand bekeren tot geheelonthouder en je hoeft ook geen lid te worden van de blauwe knoop, maar denk na bij wat je drinkt. Matig alcohol gebruik, voor vrouwen 1 consumptie en mannen maximaal 2 consumpties per dag, hoeft geen probleem te zijn. Er worden zelfs bij het matig gebruik van rode wijn positieve effecten gemeten. Maar overmatig gebruik is desastreus voor je hersenen. Vooral bij kinderen is dit rampzalig. Je raakt gewoon een stukje kwijt en dat komt NOOIT meer terug. Vergelijk het met een mooie plant basilicum. Telkens haal je er iets vanaf, het groeit wel bij, maar wordt nooit meer als voorheen. Dus bezint eer gij begint, met drinken.

Slaap is misschien nog wel het allerbeste voor onze hersenen. Slaap hebben we nodig om alles te ordenen en op te ruimen. Slaap repareert schade en maakt nieuwe verbindingen. Als we een langere periode niet slapen gaan we vermoedelijk dood, niet door uitputting van het lichaam, maar je hersenen kunnen het dan niet meer aan. Dus onderschat slapen niet, neem voldoende rust en het liefst op de tijd die daarvoor bedoeld is, 's nachts. Het lichaam maakt melatonine aan als het donker begint te worden, dat doet het niet voor niets. Maak niet van de nacht je dag en omgekeerd.

Stress is funest. Stress is van levensbelang, maar teveel stress, chronische stress, is zeer nadelig voor ons lichaam en zeker ook voor onze hersenen. Er veranderen verbindingen in onze hersenen door teveel stress en de hersenen raken op een bepaald gebied afgestompt. Onze hersenen hebben wel een herstelvermogen, maar dat wordt met het ouder worden ook een stuk minder. Dus pas op voor chronische stress.

Sport en spelen. De meeste mensen kennen de uitdrukking "een gezonde geest in een gezond lichaam" wel. Nou sporten draagt bij aan de ontwikkeling van onze hersenen. Maar ook spelen en dan bedoel ik computerspelletjes, vooral actiegames, dragen bij tot een betere ontwikkeling van onze hersenen. Sommige ouders zullen hier niet blij mee zijn, maar het is nu eenmaal zo. Het zorgt ervoor dat we veel beter en sneller belangrijke beslissingen kunnen nemen. Beperk wel je speeltijd anders gaat dit weer ten koste van je slaap en je lichamelijke activiteiten.

Nou ik heb in het kort een aantal punten aangehaald die goed zijn voor onze hersenen en die ook voor iedereen toepasbaar zijn. Er zijn veel populair wetenschappelijke boeken over de hersenen. Een van mijn favoriete schrijvers is Douwe Draaisma. maar ook René Kahn is leuk om te lezen. Geen saaie kost maar boeiend. Enkele boeken die op een leuke manier meer inzicht geven in die grijze massa zijn;

• Douwe Draaisma - Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt
• Douwe Draaisma - De heimweefabriek; geheugen, tijd en ouderdom
• Douwe Draaisma - Vergeetboek; Wat we over vergeten meoten weten
• René Kahn - De tien geboden voor het brein
• René Kahn - Onze hersenen: over de smalle grens tussen normaal en abnormaal
• Dick Swaab - Wij zijn ons brein
• Michael Madeja - De kortste oute door het brein

Ronald Smulders 6 januari 2012 ©

Hieronder het artikel van het Wim Kóhler waarvan ik de link op facebook heb gezet;

door Wim Köhler WETENSCHAP

Geheugenachteruitgang begint al bij mensen van 45 jaar. Dat is 15 jaar eerder dan de meeste hersenonderzoekers nu aanhouden. Preventie van dementie moet dan ook veel eerder beginnen, schrijven Britse onderzoekers vandaag in een online gepubliceerd artikel in het British Medical Journal. En dan geldt: "wat goed is voor het hart is goed voor het hoofd".

Mensen die vanaf hun 45ste in tien jaar tijd driemaal geheugentests deden, verloren bijna 4 procent van hun cognitieve vermogens. Mensen van 65 scoorden in dezelfde periode bijna 10 procent slechter op dezelfde tests. Het onderzoek wordt gedaan onder bijna 7.400 Britse ambtenaren, mannen en vrouwen. Het zijn deelnemers aan een langlopend gezondheidsonderzoek (Whitehall II) dat al in 1985 begon. Vanaf 1997 werden ook cognitieve tests afgenomen die redeneervermogen, patroonherkenning, woordgeheugen, woordenschat en het toekennen van woordbetekenis meten.

Het gaat hier nog lang niet om het meten van dementie. De bekende dementietest mini-mental state examination (MMSE) werd bijvoorbeeld niet afgenomen, want bij een vooronderzoek scoorden alle deelnemers gewoon goed op die test.

In tien jaar tijd was op bijna alle testonderdelen een gemiddelde achteruitgang te zien die toenam bij oplopende leeftijd en vanaf 45 jaar al duidelijk meetbaar was. Alleen de woordenschat bleef op peil bij het ouder worden, en dat komt overeen met wat in andere geheugenonderzoek wordt gemeten.